• Medica 2017 Düsseldorf

    13-16 Kasım 2017
    Salon 11 E04
    Düsseldorf
  • Arab Health 2018 Dubai

    29 Ocak - 1 Şubat 2018
    Saeed Salonu S1J70
  • 1

UYKU APNESİ

UYKU APNESİNİN TANI VE TEDAVİSİ

Horluyor musunuz? O zaman yaygın görülen bir uyku bozukluğu olan uyku apnesi rahatsızlığına sahip olabilirsiniz. Uyku apnesi olan kişiler genellikle çok gürültülü bir şekilde horlarlar. Bazı kişiler yeterince uyumalarına rağmen neden uyandıktan sonra hiçbir zaman kendilerini dinlenmiş hissetmediklerini anlayamazlar. Bu durumun nedeni uyku apnesi olabilir. Uyku apnesinin kalp sağlığını hatta kişilerin hayatını tehdit ettiği bilinmektedir.

Uyku apnesi, uyku esnasında solunumun en az 10 saniye durması hastalığıdır. Solunum duraklamaları uykuyu böler ve hastanın uykusunu alamamasına sebep olur. Sürekli devam eden uykusuzluk hali yorgunluk, konsantrasyon bozukluğu ve depresyondan diyabet, yüksek tansiyon ve kalp krizine kadar bir çok hastalığı tetikler.

Uyku Apnesinin farklı çeşitleri vardır. En sık görülen türü obstrüktif, yani tıkayıcı uyku apnesidir. Uyku apneleri %90-95 oranında obstrüktif türde olduğu için, uyku apnesi denildiğinde genelde obstrüktif uyku apnesi akla gelir.

HORLAMA NEDEN OLUR ?

Uyku esnasında kaslar doğal olarak biraz gevşer. Üst solunum yolunu açık tutan kaslar da buna dahildir. Obstrüktif Uyku Apnesi Sendromu (OUAS) hastalarında bu kaslardaki uykuya bağlı gevşeme çok fazla olur ve gevşeyen kaslar solunum yolunu tıkar. Böylece hasta apneye girer ve nefessiz kalır. Beyin, nefessiz kaldığını anlar ve solunum çabasını arttırır. Artan solunum çabası hastayı uyandırır. Böylece hava yolu açılır ve hasta normal nefes almaya başlar. Solunum çabasının normale dönmesiyle tekrar uykuya dalınır, hava yolu tekrar daralır, solunum çabası artar, yeniden uykudan uyanma olur. Bu olaylar gece boyunca tekrarlar ve bu olaylar uyku esnasında horlamaya neden olur. 

Bir diğer uyku apnesi çeşidi ise santral uyku apnesidir. Bu apne türünde havayolu açık olmasına rağmen, solunum çabası olmadığı için solunumunuz durur.

Uyku apnesi hastaları bir gecede bazen yüzlerce kez uyansalar bile, bu uyanmalar hafif olduğu için çoğu kez uyandıklarını hatırlamazlar. Bazen, kendilerini bir anda sebepsiz yere uyanmış olarak bulurlar. Ne olduğunu fark etmeyip, sadece rahatsız uyuduklarını da düşünebilirler.

OUAS genelde 40 yaş üstü kilolu/obez erkeklerde görülür, fakat herkeste ortaya çıkabilir. Alkol ve sigara kullanımı obstrüktif uyku apnesini arttıran etmenlerdir.

Tedavi edilmeyen uyku apnesi aşağıdaki diğer hastalıklara da risk faktörü oluşturur:

- Yüksek tansiyon

- Diyabet

- Kalp ritminde düzensizlikler

- Aşırı ve hızlı kilo alma

- Depresyon

Uyku apnesi tedavi edildiğinde uykusuzluk, dikkat bozukluğu gibi sonuçları tamamen ortadan kaldırır. Tedavi aynı zamanda bu hastalığın yol açtığı diğer hastalıkların gelişmesini önlemek açısından da çok önemlidir.

UYKU APNESİ BELİRTİLERİ

• Her gece yüksek sesle horlama,
• Geceleri tekrarlayan uyanmalar,
• Gündüz aşırı uyku hali,
• Sabahları baş ağrısı ile uyanmanız söz konusu ise mutlaka doktorunuzla görüşmelisiniz. Doktorunuz sizi uyku laboratuvarı için yönlendirecektir. Uyku uzmanları bu solunum bozukluklarının tanısını koyup önlemeye ya da düzeltmeye yardımcı olacaktır.


   UYKU LABORATUVARINDA DİKKAT ETMENİZ GEREKEN FAKTÖRLER VE İZLENİLEN YOL 

Polisomnografi ( Uyku Tetkiki ) denen bu test ile uykunuzun ve uyku ile ilgili sorunlarınızın tam olarak teşhis edilmesi için gece boyunca beyin aktiviteleriniz ve vücudunuz ile ilgili farklı fonksiyonları kaydetmek ve aradaki ilişkiyi araştırmak mümkün olur. Tetkiki, uyku tıbbı konusunda eğitim almış olan uyku tıbbı teknisyeni yapar. Laboratuvarda ev rahatlığının sağlanabilmesi için uymanız gerek bazı kurallar vardır. Bunlar;
* Randevu gecesi yanınıza pijama, terlik, havlu alarak gitmeniz gerekli.
* Randevu günü gün içinde uyumamanız gerekmektedir.
* Değerlerinizin net bir şekilde kayda geçmesi için gün içinde banyo yapmanız, sakal traşı olmanız ve varsa ojelerinizi çıkarmanız gerekmektedir.
* Randevu günü fazla kafeinli içecek tüketmemeniz rahat uyuyabilmeniz için size yardımcı olacaktır.

 Nadir durumlarda, hasta gerçekten uykuya dalamzsa, uykunun yapısını yada söz konusu hastalığı etkilemeyecek uyku ilacı verilebilir.


   POLSOMNOGRAFİDE ( Horlama Tedavisi Uyku Apnesi Testi ) YAPILAN ÖLÇÜMLER

1) Elektroensefalografi (EEG)                    : Saçlı deri üzerine yerleştirilen, en az 3 sensör ile ön, orta ve arka beyin bölgelerinin elektriksel aktivitesi kaydedilir.
2) Elektrookulografi (EOG)                        : Sağ ve sol gözün yan taraflarına yerleştirilen sensörler ile göz küresi hareketleri kaydedilir.
3) Çene Yüzeyel Elektromiyografi (EMG)    : Çene üzerine yerleştirilen iki farklı bölgeye yerleştirilen sensörler ile kas gerginliği ölçülür.
4) Bacak Yüzeyel Elektromiyografi (EMG)   : Sağ ve sol bacak üzerinde dizden aşağı bölgeye ayrı ayrı yerleştirilen iki sensör ile uyanıklık ve uykuda bacak hareketleri ölçülür.
5) Vücut Pozisyonu                                   : Göğüs üzerine yerleştirilen bir sensör ile gece boyunca hangi pozisyona geçildiği kaydedilir.
6) Ağız Ve Burun Hava Akımı                     : Ağız ve burnun önüne gelecek şekilde yerleştirilen bir sensör aracılığıyla, uykuda ağız ve burundan alınan ve verilen hava kaydedilir.
7) Burun Hava Basıncı                              : Burun deliklerinin ön bölümüne yerleştirilen bir sensör aracılığı ile burundan geçen hava akımı ölçülür.
8) Göğüs Ve Karın Hareketleri                   : Göğüs ve karın bölgesine konulan kemer tarzında bir sensör ile uykuda nefes alma ve verme sırasında oluşan göğüs hareketleri ölçülür.
9) Oksijen Satürasyonu                           : İşaret parmağı üzerine yerleştirilen bir sensör aracılığı ile kandaki oksijen miktarı ölçülür.
10) Solunum Sesleri                                : Boynun üzerine yerleştirilen bir sensör aracılığı ile uykuda ortaya çıkan, horlama, inleme, konuşma gibi aktiviteler ölçülür.
11) Elekrokardiyografi (EKG)                    : Göğüs üzerine yerleştirilen sensörler aracılığı ile uykuda kalp ritmi ve nabız ölçülür.


  Titrasyon Testi

 PSG (Polsomnografi) testinde elde edilen veriler neticesinde, eğer uyku sorununa rastlanırsa ( horlama, nefes darlığı vb. ) o zaman titrasyon testi de hastaya uygulanır. PSG testi esnasında ek olarak size bir maske bağlanır, bu maske aracılığı ile solunum yolunuzu açık tutmak için bir basınç uygulanır, uyku esnasında yaşadığınız sorunların giderilebilmesi için uygun ve doğru olan basınç belirlenir. Bu basıncı uygulayan cihaza CPAP Cihazı denir. Klinikte kullanılan Cpap cihazları bilgisayar aracılığı ile kontrol edilir. Vücudunuzun verdiği parametrelere bağlı olarak basınç şekillenir ve doğru basınç ile hangi cihazı kullanmanız gerektiği saptanır.
 CPAP Titrasyonunda amaç; yan etkiler ortaya çıkmadan etkili olacak en düşün basıncı bulmaktır.

 

UYKU APNESİ TEDAVİSİ

1. Genel Önlemler:

Kilo Verme: Obezite obstrüktif uyku apnesinin en önemli risk faktörlerinden biridir. Obezite hem üst solunum yolu açıklığını daraltarak, hem de solunumu düzensizleştirerek apneye eğilimi arttırır.

Yatış Pozisyonu: Yer çekiminin etkisiyle apneler sırtüstü pozisyonda artar. Bu bağlamda hastanın sırt üstü yatmasını engellemek amacıyla sırtına yastık parçası, tenis topu benzeri bir nesne yerleştirilip, sırtüstü yattığında rahatsız olması ve yan dönmesi sağlanabilir.

Alkol ve Sedatif - Hipnotiklerden Sakınma: Obstrüktif uyku apnesini arttıran önemli bir faktör de alkol ve sedatif-hipnotik ilaçların kullanımıdır. Bu yüzden uyku apnesi olan bireylerin uyumadan 4 – 5 saat önce alkol alımını kesmeleri gerekmektedir.

 

2. İlaç Tedavisi

OUAS’nu tedavi eden bir ilaç maalesef bulunmamaktadır.

3. CPAP Tedavisi

CPAP'ın açılımı "Continuous Positive Airway Pressure" yani sürekli pozitif havayolu basıncıdır. CPAP cihazı odadaki havayı toz filtresinden geçirerek emer ve emdiği havayı ayarlanmış, sabit bir basınçta, hortum ve maske aracılığıyla hastaya iletir. Gece boyu verilen basınçlı hava üst solunum yollarının tıkanmasını engeller.

Bir çok farklı CPAP cihazı ve özelliği vardır. Otomatik CPAP cihazları sabit basınçla çalışan standart CPAP’ın aksine gece boyu yaşanan solunum olaylarına göre basıncı otomatik olarak ayarlar. Obstrüktif apne/hipopne gibi olaylarda basıncı kademeli olarak arttırır, olay olmadığında ise azaltır. Böylece hastaya ihtiyacı olan basıncı uygular.

BPAP cihazları ise solunum döngüsü boyunca sabit basınç uygulamak yerine, nefes alış ve verişte farklı basınç seviyeleri uygular. BPAP, yüksek basınç ihtiyacı olan ve o basınçta nefes vermekte zorlanan OUAS hastalarında kullanılır. Aynı zamanda KOAH ve restriktif akciğer hastalıkları gibi farklı hastalıklarda da BPAP cihazları kullanılabilir.

Hastaya uygun cihaz ve basınç ayarları doktorlar tarafından yapılan testler sonucunda belirlenir.

Hastanın CPAP tedavisine uyum sağlamasındaki en önemli etken CPAP maskesine uyum sağlamasıdır. Bu yüzden yüze tam uyum sağlayan, hastanın rahat ettiği bir maske, CPAP tedavisinin başarısı için çok önemlidir.  CPAP cihazları için genelde burun maskesi önerilse de, birçok farklı maske çeşidi mevcuttur. Ağızdan nefes alan hastalar için ağız-burun maskeleri kullanılır. Klostrofobik hisseden hastalar nazal yastık ve oral arabirimleri tercih edebilirler.

4. Ağıziçi Araç Tedavisi

Ağız içine yerleştirilen bu araçlarlar havayolunu genişletmeyi, resistansı düşürmeyi ve tıkanmayı engellemeyi amaçlar. Bu protezlerin tedavi etkinliği ile ilgili tartışmalar devam etmektedir.

Ağıziçi araç tedavisi basit horlaması veya hafif derecede OUAS olan hastalara uygulanır. 

5. Cerrahi Tedavi

OUAS’nun en etkin tedavisi CPAP’tır. Ancak tıkanıklığın yerinin tam olarak saptanabildiği, anatomik olarak uygun hastalarda cerrahi tedavi yoluna gidilebilir.

Cerrahi müdahalenin genel zorluklarının yanı sıra (sedatifler, entübasyon, ödem vs) ameliyat sonrası oluşan yutma güçlüğü, yaralar ve dilde oluşan hissizlik de bu tedavinin genel zorluklarından bazılarıdır.

Bu tedaviye uygun hastaların ağız boşluğu anomalisinin olmaması, çene kemiğinin geride olmaması önemlidir. Aşırı kilolu hastalara ve belirgin aklp-akciğer sorunları olan hastalara cerrahi tedavi önerilmez. 


UYKUNUZU DEĞERLENDİRELİM

UYKU APNESİ TESTİ

UYKU APNESİ OLUP OLMADIĞINIZI TEST EDELİM

* Yeterli süre uyumama rağmen sabahları zor uyanıyorum
* Yeterli süre uyumama rağmen gün içinde yorgun ve uykulu oluyorum
* Akşam saatlerinde veya yatağa girdiğimde bacaklarımda bir huzursuzluk hissediyorum
* Uyurken bacaklarımda ritmik hareketler olduğu söyleniyor
* Uyurke çok yüksek sesle horladığım söyleniyor
* Gece boyunca bazen nefes alamama hissi ile uyanıyorum
* Uyurken nefesimin aralıklarla durduğu söyleniyor
* Sabah ağız kuruluğu ile uyanıyorum
* Toplantılarda, TV izlerken, okurken vb durumlarda uyuyakalabiliyorum

---> Sorunlardan bir veya daha fazlasına evet diyorsanız sizde bir uyku hastalığı olabilir. Bu konuyla ilgili doktorunuza başvurup, tedavi için gerekenleri yapmaya başlayabilirsiniz.

















Hikoneb Inhalation Expert Logo logo devilbiss SleepOne Logo Ecoaspir Logo
PureBreath Logo hirtz logo