Kategori: Sık sorulan sorular

Oksijen konsantratörü, CPAP ve diğer solunum tedavisi cihazlarının kullanımı, temizliği ve bakımı hakkında sık sorulan sorular ve yanıtları.

  • Oksijen konsantratörü hakkında sık sorulan sorular

    Oksijen konsantratörü hakkında sık sorulan sorular cihazın çalışması, yerleştirilmesi, temizliği, alarmları ve elektrikle ilgilidir. Yanıtlar, sitedeki 5 litre ve 10 litre oksijen konsantratörlerinin kullanım kılavuzlarına dayanır. Modelinize özgü bilgi için cihazınızın kılavuzuna bakın.

    Sık sorulan sorular

    Oksijen konsantratörü nasıl çalışır?

    Oksijen konsantratörü oda havasını içine alır ve moleküler elekten geçirir. Elek havadaki azotu tutar, oksijeni ayırır. Bu yönteme basınç salınımlı adsorpsiyon (PSA) denir. 5 litrelik cihazlar yaklaşık %93 (±%3) oranında oksijen verir.

    Cihaz açıldıktan ne kadar sonra tam oksijen verir?

    Cihazın ayarlanan akışa ve oksijen oranına ulaşması modele göre 2 ile 30 dakika arasında sürer. Bu ısınma süresinde cihaz kullanılabilir. Oksijen oranı süre sonunda en kararlı haline gelir.

    Akış hızını kim belirler?

    Akış hızını ve günlük kullanım süresini doktorunuz belirler. Doktorunuz önermedikçe akış ayarını değiştirmeyin. Ayarlar tedavinin etkisine göre doktor tarafından belirli aralıklarla yeniden değerlendirilmelidir.

    Cihazı evde nereye koymalıyım?

    Cihazı iyi havalandırılan bir odaya koyun. Duvar, perde ve mobilyalardan en az 10 ile 30 cm uzak tutun; mesafe modele göre değişir. Cihazı dolap içine, yatak ya da koltuk gibi yumuşak yüzeylere koymayın. Doğrudan güneşten, ısıtıcı ve sobalardan uzak tutun. Cihazı alarm sesinin duyulabileceği bir yere yerleştirin.

    Uzatma kablosu kullanılabilir mi?

    Kullanım kılavuzları uzatma kablosu kullanılmamasını önerir. Cihazın fişini doğrudan duvar prizine takın. Elektrik geriliminiz dengesizse voltaj dengeleyici (regülatör) kullanılabilir.

    Nemlendirici şişesine hangi su konur?

    Nemlendirici şişesine saf su ya da damıtılmış su konur. Su seviyesi şişedeki MIN ve MAX çizgileri arasında olmalıdır; fazla doldurmayın. Şişedeki suyu her gün değiştirin. Şişeyi ve bağlantı hortumunu haftada bir ılık su ve hafif deterjanla temizleyin.

    Hava filtresi ne sıklıkla temizlenir?

    Cihazın hava giriş filtresi modele göre haftada bir ile ayda bir arasında temizlenmelidir. Tozlu ortamda daha sık temizleyin. Filtreyi ılık su ve hafif deterjanla yıkayın, durulayın ve tamamen kurutun. Cihazı filtresiz ya da ıslak filtreyle çalıştırmayın.

    Nazal kanül ne sıklıkla değiştirilir?

    Nazal kanül tek kişiliktir ve başkasıyla paylaşılmaz. Kanülü düzenli olarak değiştirin; değişim sıklığını doktorunuza ya da cihazı aldığınız firmaya sorun. Yetişkinlerde çocuk kanülü kullanmayın.

    Oksijen hortumu ne kadar uzun olabilir?

    Kılavuzlara göre hortum ve kanülün toplam uzunluğu yaklaşık 15 metreyi geçmemelidir. Hortum bükülmemeli ve ezilmemelidir. Uzun hortumu yatağın başucuna yığmayın; uyurken boyna dolanabilir.

    Alarm çalarsa ne yapmalıyım?

    Önce kanülün ve hortumun bükülüp tıkanmadığını, filtrenin temiz olduğunu kontrol edin. Oksijen oranı %82 ile %85’in altına düşerse cihaz sarı ışıkla uyarır. Cihaz alarm verip kapanırsa fişini çekin ve yedek oksijen kaynağına geçin. Sorun sürerse cihazı aldığınız firmayla iletişime geçin.

    Elektrik kesilirse ne olur?

    Elektrik kesildiğinde cihaz oksijen üretemez ve güç kesintisi alarmı verir. Bu nedenle evde her zaman yedek bir oksijen kaynağı, örneğin oksijen tüpü bulundurun.

    Oksijen konsantratörü araçta (12 V) çalışır mı?

    Hayır. Bu cihazlar yalnızca 220-230 V şebeke elektriğiyle çalışır; 12 V araç bağlantıları yoktur. Elektrik kesintilerine karşı cihaz kesintisiz güç kaynağına (UPS) bağlanabilir. Yine de evde yedek bir oksijen tüpü bulundurun.

    Cihazı sık açıp kapatmak zarar verir mi?

    Evet, cihazın ömrünü kısaltabilir. Kapattıktan sonra yeniden açmadan önce 3 ile 5 dakika bekleyin. Çok kısa süreli çalıştırmalardan kaçının.

    Cihaz hangi ortam koşullarında kullanılır?

    Cihazlar genellikle 5 ile 40 °C arasındaki iç mekanlarda kullanılır. Yüksek rakımda, aşırı sıcak, soğuk ya da nemli ortamda oksijen oranı düşebilir. Cihaz soğuk ya da sıcak bir yerde bekletildiyse, kullanmadan önce birkaç saat oda sıcaklığında bırakın.

    Cihaz nasıl taşınır?

    Cihazı kapatın ve fişini çekin. Taşırken dik tutun; yan yatırmayın, ters çevirmeyin. Tekerlekli cihazları itin, güç kablosundan çekmeyin.

    Cihazın dış kasası nasıl temizlenir?

    Önce fişi çekin. Dış kasayı hafif deterjanla nemlendirilmiş yumuşak bir bezle silin. Temizlik maddesini doğrudan cihaza püskürtmeyin ve hava deliklerinden içeri su kaçırmayın. Alkol gibi sert kimyasallar ve petrol bazlı temizleyiciler kullanmayın.

    Cihazın bakımı kim yapar?

    Cihazın içinde kullanıcının onarabileceği bir parça yoktur. Kasayı açmayın. Bakım ve onarımı yetkili teknik servis yapar. Sürekli kullanımda oksijen oranı, modele göre 6 ayda ya da yılda bir kez servis tarafından kontrol edilmelidir.

  • CPAP hakkında sık sorulan sorular

    CPAP hakkında sık sorulan sorular midede şişkinlik, cihazın gece kapanması, arıza ve SGK kurallarıyla ilgilidir. Tıbbi yanıtlar NHLBI’ye, SGK yanıtları Sağlık Uygulama Tebliği’ne (SUT) dayanır.

    Sık sorulan sorular

    CPAP kullanırken midem şişiyor, ne yapmalıyım?

    NHLBI’ye göre midede rahatsızlık veya şişkinlik olursa CPAP kullanımı durdurulur ve hemen hekime başvurulur. Kaynak: NHLBI, CPAP

    CPAP kullanmayı ne zaman bırakabilirim?

    CPAP’ı bırakma kararını hekim verir. NHLBI’ye göre PAP cihazları sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte kullanıldığında çoğu zaman daha iyi sonuç verir. Kaynak: NHLBI, Sleep Apnea Treatment

    CPAP cihazım gece kendiliğinden kapanıyor, nedeni ne olabilir?

    Otomatik kapanma özelliği açıksa ve maske gevşekse, cihaz hava kaçağı yüzünden maskeyi takılı değil sanıp kapanabilir. Bunun dışında şu noktalar kontrol edilir:

    • Fişin tam ve doğru takılı olması
    • Cihazın veya güç kaynağının battaniye gibi bir şeyle örtülmemesi
    • Filtrenin temiz olması
    • Gece elektrik kesintisi olup olmadığı; otomatik açılma özelliği kapalıysa cihaz kapalı kalır

    SGK’dan alınan CPAP arızalanırsa nereye başvurulur?

    SUT’a göre garanti süresi içinde cihazı satan firmaya, garanti süresi dışında Kurumun ilgili birimine başvurulur. Kullanım kurallarına uyulmamasından doğan onarım masrafını Kurum karşılamaz. Kaynak: SGK Sağlık Uygulama Tebliği, madde 3.1.2

    CPAP’ın yanında oksijen de verilebilir mi?

    SUT’a göre CPAP kullanılırken oksijen satürasyonu yüzde 88’in üzerine çıkarılamıyorsa ve bu durum sağlık kurulu raporunda yazılıysa, oksijen cihazı bedeli de karşılanır. Kaynak: SGK Sağlık Uygulama Tebliği, madde 3.3.6.A-1